Wat is Extern Eten en hoe draagt het bij aan overgewicht?

Krijg jij trek in popcorn zodra jij de bioscoop inloopt? Of krijg je onbedwingbare zin in een patatje wanneer je langs de snackbar loopt? Dan ben jij misschien wel wat ze noemen een ‘externe eter’. Wat dat is en of dat een probleem is leg ik in dit blogartikel uit. Lees dus snel verder om meer te weten te komen!

Eten naar aanleiding van 'Cues'

Het binnenlopen bij de bioscoop en daar misschien popcorn ruiken wordt een ‘cue’ genoemd. Deze cue komt uit de omgeving. Sommige mensen trekken zich niks aan van zo’n cue en andere mensen krijgen spontaan honger. Val jij in die laatste categorie dan is het misschien een hele geruststelling om te weten dat je lang niet de enige bent.

 

Onderzoek onder kinderen laat bijvoorbeeld zien dat wanneer zij blootgesteld worden aan voedsel, zij later ook echt meer eten (Coelho, van den Akker, Nederkoorn & Jansen, 2012). Vooral de kinderen die hoogcalorisch voedsel te zien kregen gingen meer eten dan de kinderen die dat niet te zien kregen. Hoe ze dat meten? Simpel, de kinderen wordt bijvoorbeeld een bord met patat getoond. Daarna mogen ze bij een ander testje eten proeven. Er wordt dan gekeken hoeveel er gegeten wordt bij het proeven. Die hoeveelheid wordt tussen alle groepen vergeleken en zo krijgen de onderzoekers een beeld van wat het laten zien van voedsel voor invloed heeft.

 

Je denkt misschien meteen, maar wat als die kinderen nu gewoon meer trek hadden? Daar wordt in de meeste onderzoeken gelukkig voor gecontroleerd. Het blijkt dat dit effect niet verklaard kon worden door hoe zwaar de kinderen waren of hoeveel trek ze hadden. Wat wel blijkt uit andere onderzoeken is dat het wel van invloed is op welke manier het eten gepresenteerd wordt. Zo wordt er vooral een effect (in de vorm van meer eten) gemeten wanneer de proefpersonen gevraagd wordt ook echt op de ‘cue’ te letten (Larsen, Hermans & Engels, 2012; Coelho, Jansen, Roefs & nederkoorn, 2009).

 

Je hoeft dus niet meteen te schrikken als je geconfronteerd wordt met lekker eten. Je zal er niet meteen ongemerkt meer door gaan eten. Het effect lijkt vooral op te treden wanneer je ook echt aandacht besteed aan die cues. Wat echter wel een probleem is, is dat veel mensen die moeite hebben met het beheersen van hun gewicht juist sneller hun aandacht focussen op eten (Werthmann et al., 2011). Juist mensen die sneller hun aandacht focussen op eten reageren sterker op die externe cues (Hou et al., 2010). De oplettende lezer merkt hier al gelijk een probleem op.

 

Mensen met overgewicht focussen doorgaans sneller hun aandacht op voedsel en juist mensen die dat doen reageren sterker op die stimulus door te gaan eten.

Wat te doen tegen Extern Eten

Of je snel reageert op voedsel is voor een gedeelte vastgelegd in je genen. Dit wil echter niet zeggen dat je overgeleverd bent aan de grillen van je biologische programmering. Een leuk onderzoek met een schaaltje chocolade laat zien dat extern eten aan te leren is. Deelnemers aan het onderzoek werden ingedeeld in twee groepen. De ene groep kreeg een wit schaaltje te zien en de andere groep een groene. Zij moesten zich concentreren op wat er op de schaaltjes lag. Deelnemers bij het groene schaaltje werd gevraagd van de chocolade op het schaaltje te proeven. Uiteindelijk kwam het zo dat die groep al bij het zien van de groene schaal, trek kreeg in chocolade. Een week later bleek dit effect nog steeds aanwezig te zijn (Van Gught, Baeyens, Vansteenwegen, Hermans en Beckers, 2010).

 

Iets dat aan te leren valt, valt ook weer af te leren. Al blijkt dat in de praktijk vaak lastiger dan op papier. Een hele goede eerste stap is je bewust te worden van je gedrag. Eet je echt omdat je trek hebt of omdat je nu eenmaal gewend bent om in bepaalde situaties te eten? Meer letten op je lichaam en je hongergevoel kan je verrassende inzichten leveren.

 

 

Benieuwd of jij een Externe Eter bent?

Er zijn goede testen in de omloop om er achter te komen of je inderdaad een externe eter bent. In de eet-type analyse die ik heb samengesteld zitten bijvoorbeeld de vragen uit de Mindfull Eating Questionnaire. Een veelgebruikte test om te ontdekken of iemand een externe eter is.

 

Hieronder twee voorbeeldvragen:

 

1.       Ik merk soms dat ik trek krijg door het zien van reclames

2.       Ik merk soms dat ik eet terwijl ik geen trek heb

De vragen worden beantwoord door aan te geven in hoeverre de stelling op jou van toepassing is. Een test als deze geeft aan dat er sterke aanwijzingen zijn dat je een ‘externe eter’ bent. Dat wil echter niet zeggen dat dit dan gelijk vast staat. Het zorgt er wel voor dat je weet waar je zwakke punten liggen als het gaat om het beheersen van je eetgedrag!

 

Wil je meer weten over extern eten of over de eet-type analyse, neem dan vrijblijvend contact met mij op!

 

 

 

 

 

 

Bronnen:

Coelho, J. S., van den Akker, K., Nederkoorn, C., & Jansen, A. (2012). Pre-exposure to high- versus low-caloric foods: effects on children’s subsequent fruit intake. Eating Behaviors, 13(1), 71–3. doi:10.1016/j.eatbeh.2011.11.004

Larsen, J. K., Hermans, R. C. J., & Engels, R. C. M. E. (2012). Food intake in response to food-cue exposure. Examining the influence of duration of the cue exposure and trait impulsivity. Appetite, 58(3), 907–13. doi:10.1016/j.appet.2012.02.004

Van Gucht, D., Baeyens, F., Vansteenwegen, D., Hermans, D., & Beckers, T. (2010). Counterconditioning reduces cue-induced craving and actual cue-elicited consumption. Emotion (Washington, D.C.), 10(5), 688–95. doi:10.1037/a0019463

 

Werthmann, J., Roefs, A., Nederkoorn, C., Mogg, K., Bradley, B. P., & Jansen, A. (2011). Can(not) take my eyes off it: attention bias for food in overweight participants. Health Psychology : Official Journal of the Division of Health Psychology, American Psychological Association, 30(5), 561–9. doi:10.1037/a0024291

Reactie schrijven

Commentaren: 0